Wat is BHV en waarom is het belangrijk?
In iedere organisatie kan onverwacht een calamiteit ontstaan: een beginnende brand, een val van de trap of een medische noodsituatie. Op zulke momenten telt elke seconde. Daarom is het essentieel dat er bedrijfshulpverleners (BHV’ers) aanwezig zijn die direct kunnen handelen. BHV’ers zijn speciaal opgeleide medewerkers die eerste hulp verlenen, brand bestrijden en een gebouw veilig kunnen ontruimen.
Dit artikel geeft een compleet overzicht van bedrijfshulpverlening en beantwoordt onder andere:
- Wat BHV is
- Wat de taken van een Bhv’er zijn
- Of BHV verplicht is
- Hoeveel Bhv’ers nodig zijn
- Tips voor het opzetten van een BHV‑organisatie
- Welke uitrusting een Bhv’er nodig heeft
- Hoe Inspectie SZW toezicht houdt op BHV
Wat is BHV?
BHV staat voor Bedrijfshulpverlening: de georganiseerde hulp binnen een bedrijf bij incidenten en noodsituaties, totdat professionele hulpdiensten zoals brandweer of ambulance arriveren. Elke werkgever in Nederland is volgens de Arbowet verplicht om de BHV goed te organiseren.
Een Bhv’er is onmisbaar op elke werkvloer. Bij gevaarlijke situaties komt hij of zij direct in actie om medewerkers en bezoekers in veiligheid te brengen, een beginnende brand te bestrijden of eerste hulp te verlenen.
Taken van een Bhv’er
Volgens de Arbowet ondersteunt de Bhv’er de werkgever bij het naleven van veiligheidsverplichtingen. De taken zijn wettelijk vastgelegd en bestaan uit:
- Eerste hulpverlenen bij ongevallen
- Brand beperken en bestrijden
- Gevolgen van incidenten minimaliseren
- Alarmeren en evacueren van alle aanwezigen
Een Bhv’er is opgeleid om te reanimeren, verbanden aan te leggen, een gebouw te ontruimen en adequaat te handelen bij noodsituaties.
Is BHV verplicht?
Ja, BHV is verplicht voor iedere werkgever in Nederland. De Arbowet schrijft voor dat bedrijven doeltreffende maatregelen moeten treffen op het gebied van eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie. Dit betekent dat elke organisatie een passende BHV‑organisatie moet hebben, afgestemd op de grootte, activiteiten en risico’s binnen het bedrijf.
Wettelijke verplichting volgens de Arbowet
De verplichting tot bedrijfshulpverlening is vastgelegd in Artikel 3 lid 1 sub e van de Arbowet. Hierin staat dat een werkgever moet zorgen voor maatregelen die waarborgen dat werknemers en andere aanwezigen veilig kunnen worden geholpen bij een ongeval, brand of noodsituatie.
Daarnaast bepaalt Artikel 15 dat de werkgever zich moet laten bijstaan door één of meer aangewezen werknemers die optreden als bedrijfshulpverlener. Deze Bhv’ers moeten voldoende zijn opgeleid, uitgerust en organisatorisch passend zijn om hun taken adequaat uit te voeren.
BHV op maat
De wet noemt geen vast minimumaantal Bhv’ers. De BHV‑organisatie moet aansluiten op:
- De risico’s uit de RI&E
- Het aantal aanwezigen
- De zelfredzaamheid van medewerkers en bezoekers
- De complexiteit van het gebouw
- De opkomsttijd van professionele hulpdiensten
Daarom is BHV nooit een standaardpakket, maar maatwerk per organisatie.
Hoeveel Bhv’ers heeft een organisatie nodig?
Er bestaat geen wettelijk minimumaantal Bhv’ers. De Arbowet stelt wél dat er altijd voldoende bedrijfshulpverleners aanwezig moeten zijn om snel te kunnen handelen bij een calamiteit. Dit betekent dat organisaties rekening moeten houden met ziekte, verlof, pauzes en vakantie. In de praktijk adviseren wij om minimaal twee Bhv’ers op te leiden, zodat continuïteit gewaarborgd blijft.
Factoren die het aantal benodigde Bhv’ers bepalen
Bij het bepalen van de juiste BHV‑bezetting spelen meerdere factoren een rol:
- Restrisico’s uit de RI&E (algemeen en specifiek).
- Aantal aanwezigen en hun mate van zelfredzaamheid.
- Opkomsttijd van professionele hulpdiensten.
- Aard, grootte en complexiteit van het gebouw.
- Externe risico’s, zoals nabijgelegen bedrijven of infrastructuur.
Voor organisaties met veel niet‑zelfredzame personen (zorginstellingen, kinderdagverblijven) kan het nodig zijn om naast Bhv’ers ook ontruimers aan te stellen. Tijdens een calamiteit zijn extra handen essentieel om iedereen veilig naar buiten te begeleiden.
5 tips voor het opzetten van een goede BHV‑organisatie
1. Breng alle risico’s in kaart (RI&E)
Een actuele Risico‑Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) vormt de basis van elke BHV‑organisatie. Hiermee breng je veiligheids‑ en gezondheidsrisico’s in kaart en bepaal je welke maatregelen nodig zijn om deze te beheersen.
2. Stel een BHV‑plan en ontruimingsplan op
In het BHV‑plan leg je vast hoe de bedrijfshulpverlening is georganiseerd, welke middelen beschikbaar zijn en welke procedures gelden. Het ontruimingsplan beschrijft hoe het gebouw wordt ontruimd, welke bouwdelen prioriteit hebben, waar de verzamelplaats is en waar hoofdafsluiters zich bevinden. Zonder plan ontstaat bij een alarm snel chaos en paniek.
3. Volg jaarlijks een BHV‑herhaling
Bhv’ers oefenen hun vaardigheden niet dagelijks. Daarom is een jaarlijkseherhalingscursus noodzakelijk om kennis en handelen op peil te houden. Realistisch oefenen op de eigen locatie (eventueel met LOTUS‑slachtoffers) verhoogt de kwaliteit van de BHV‑inzet.
4. Organiseer jaarlijks een ontruimingsoefening
Een ontruimingsoefening laat zien of medewerkers:
- De vluchtroutes kennen
- Weten hoe ze alarm moeten slaan
- Weten wie ze moeten waarschuwen
- Snel en veilig het gebouw kunnen verlaten
Door jaarlijks te oefenen worden knelpunten zichtbaar en verbeter je de paraatheid.
5. Blijf de BHV‑organisatie continu verbeteren
Een BHV‑organisatie staat nooit stil. Zorg voor motivatie, uitdaging en regelmatige evaluatie van procedures, oefeningen en opleidingen.
Uitrusting van een BHV‑team
Een goed functionerende BHV‑organisatie beschikt minimaal over:
- BHV‑hesjes
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s)
- Portofoons
- EHBO‑koffer
- Zaklamp
- Blusmiddelen
Toezicht door de Nederlandse Arbeidsinspectie
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of de BHV‑organisatie aansluit bij de risico’s van het bedrijf. Daarbij wordt gekeken naar:
- Aanwezigheid van een actuele RI&E
- Up‑to‑date BHV‑organisatie
- BHV‑inzet bij bijzondere omstandigheden (ploegendienst, seizoensarbeid)
- Oefenfrequentie en kennisniveau van Bhv’ers
- Schriftelijke afspraken met andere bedrijven (indien relevant)
Bij onvoldoende bedrijfshulpverlening kan de Arbeidsinspectie een boete opleggen, ook zonder dat er een ongeval heeft plaatsgevonden.